Back

ⓘ Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ




                                               

Մարշալ Բաղրամեան (Մեթրոյի Կայարան)

"Մարշալ Բաղրամեան", Երեւանի մեթրոփոլիթենի կայարան, որ բացուած է 7 Մարտ 1981-ին։ Կայարանը կը գտնուի Երեւանի Կեդրոն շրջանին մէջ եւ Մարշալ Բաղրամեան պողոտայի վրայ՝ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի նստավայրի, Հայաստանի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի շէնքի եւ Սիրահարներու զբօսայգիին հարեւանութեամբ։ Անուանակոչուած է հայ մեծանուն զօրահրամանատար, Խորհրդային Միութեան կրկնակի հերոս, ԽՍՀՄ Մարշալ Բաղրամեանի պատուոյն։

                                               

Դերենիկ Դեմիրճեան Փողոց

Կը սկսի Մարշալ Բաղրամեան պողոտայի եւ Սիլվա Կապուտիկեան փողոցի խաչմերուկէն, կը ձգուի դէպի հարաւ-արեւելք եւ կը հասնի Պռոշեան եւ Պարոնեան փողոցներու խաչմերուկ։

                                               

Արամի Փողոց (Երեւան)

Կաղապար:Երեւանի փողոց Արամի փողոց, փողոց Երեւանի Կեդրոն վարչական շրջանին մէջ։ Կոչուած է Առաջին հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի անունով։ Զուգահեռ է Փաւստոս Բիւզանդի փողոցին։

                                               

Քնար երգչախումբ

Քնար երգչախումբ: Դամասկոսի Հայ Կաթողիկէ Միութեան "ՔՆԱՐ" երգչախումբը հիմնադրուած է 1962-ին Հայր Անդրանիկ Կռանեան ի ջանքերով։ Երգչախումբը ներկայացուցած է հայ ազգային ու ժողովրդական երգացանկ ու կատարած զանազան համերգներ այդ օրերուն, ինչպէս նաեւ ելոյթներ ունեցած է պետական հեռուստակայանէն։ Սիրողական այս խումբը որու անդամները մինչ այդ մաս կը կազմէին եկեղեցւոյ երգեցիկ խումբին, իր կարեւոր ներդրումը ունեցած է հայ խմբերգային արուեստը ծանօթացնելու ու սիրցնելու գործին մէջ։ Կարճ շրջանի մը համար խումբը ղեկավարած է խմբավար Պօղոս Ապաճեանը 70ական թուականներուն, ապա 80 ական թուականներուն խումբը վերակազմած է ...

                                               

Խորոված

Խորոված, կերակուր, կրակի վրայ եփած միս։ Աղով, աղացած սեւ պղպեղ սոխով եւ այլ կանաչիներով ռեհան, ծոթրին եւայլն համեմուած ոչխարի, խոզի միսը փոքր կտորներով կը շարեն մետաղեայ կամ փայտեայ շամփուրներուն եւ կռակին վրայ կը խորովեն։ Խորոված պատրաստելու համար յաճախ համեմունքներու հետ խառնած միսը կը պահեն 1-2 օր։ Ամրան, միսէն բացի, կը խորովեն նաեւ լոլիկ, սեւ պղպեղ, սմբուկ։ խորովածի մէկ այլ տեսակ կը պատրաստեն նաեւ ոչխարի կամ գառնուկի՝ իր իսկ մորթի փաթթուած միսը՝ 0.5 մ խորութեամբ փոսին մէջ հողով ծածկելով եւ վրան կրակ վառելով։ Հայերէն բացի խորոված կը պատրաստեն կովկասեան եւ արեւլեան այլ ժողովուրդներ։

                                               

Տաղաւար Տօներ

Տաղաւար կամ Տաղաւար Տօներ կը կոչուին Հայ Առաքելական եկեղեցւոյ հինգ Տէրունի տօները, որոնք ունին շաբաթապաս, նաւակատիք, մեռելոց եւ կը տեւեն քանի մը օր։ Այդ տօներն են՝ Սուրբ Ծնունդ եւ Աստուածայայտնութիւն, Սուրբ Զատիկ, Այլակերպութիւն կամ Վարդավառ, Վերափոխումն Սուրբ Աստուածածնի եւ Խաչվերաց։ Հին Կտակարանին մէջ կը նկարագրուի հրեաներու մեծաշուք արարողութեամբ տօնախմբուող Տաղաւարահարաց տօնը ՝ աշնանային բերքահաւաքի տօնը, որ կը կատարուէր եօթերորդ ամսուան 15-րդ օրը եւ կը տեւէր եօթ օր ։ Տաղաւարահարաց տօնը կը յիշատակուի նաեւ Նոր Կտակարանին մէջ, նաեւ կը յիշատակուին Յիսուսի ուսուցումները տօնակատարութեան ժամ ...

                                               

Ս. Խաչ Եկեղեցի (Ախալքալաք)

Ս. Խաչ եկեղեցի, հայկական առաքելական գործող եկեղեցի Վրաստանի Սամցխէ-Ջավախեթի մարզի Ախալքալաքի քաղաքապետարան վարչական կեդրոն Ախալքալաք քաղաքի կեդրոնին մէջ։

Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ
                                     

ⓘ Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ

Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, Երեւանի գլխաւոր պատկերասրահը, կը գտնուի Երեւանի Հանրապետութեան Հրապարակում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Հավաքածուի ֆոնդերում ներկայումս պահպանվում են շուրջ 25.000 կտավներ, ներկայացնելով հիմնական հայկական եւ եւրոպական գեղանկարչութիւնը։ Պատկերասրահին մէջ, կը ցուցադրուին այնպիսի աշխարհահռչակ արուեստագետներ, ինչպիսի են՝ Թինթորեթթոն, Օգիւստ Ռոտենը, Փիթըր Փաուլ Ռուպենսը, Կուստավ Կուրբեն, Մարկ Շագալը, հայ նկարիչներէն՝ Յովհաննէս Այվազովսկին, Մինաս Ավետիսեանը, Մարտիրոս Սարեանը, Յարութիւն Կալենցը, Էտուարտ Իսաբեկեանը եւ այլն։

կանդամակցէ Կերպարուեստի թանգարաններու համաշխարհային ընկերակցութեանը։

Ամէն տարի պատկերասրահի դահլիճին մէջ, կը կայանայ "Ազգային պատկերասրահ" միջազգային երաժշտական փառատօնը։

2008 թուականին, պատկերասրահը ունեցած է 65 հազար այցելու։ Դիլիճան եւ Հրազդան քաղաքներուն մէջ կը գտնուին ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղերը։

                                     

1. Պատմական Ակնարկ

Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահը, հիմնադրուած է 1921-ին, Խորհրդային Հայաստանի կառավարութեան որոշումով՝ իբրեւ Հայաստանի պետական թանգարանի արուեստի բաժին։ Թանգարանի գեղարուեստական բաժնի կազմաւորումը լուրջ բարդոյթներու հետ կապուած էր, որովհետեւ այդ տարիներուն Երեւանին մէջ չկային՝ ո՛չ պետական, ո՛չ ալ մասնաւոր հաւաքածոներ, որոնք կարող էին դառնալ անոր հիմքը։ Ցուցանմուշներու առաջին խումբը կազմեցին հայ նկարիչներու քանի մը տասնեակ աշխատանքներ, որոնք գնուեցան կառավարութեան կողմէն, նոյն տարուան Օգոստոսին, Երեւանի մէջ կազմակերպուած կերպարուեստի ցուցահանդէսէն։

Բաժնին կայացման գործին մէջ, կը վճոռոշէին Հայաստանի Մշակոյթի տան նախկին Լազարեան ճեմարան, Մոսկուա հարուստ հաւաքածուի փոխանցումը եւ հայ արուեստագետներու նվիրատուութիւնները վերջինիս։ Արդէն՝ 1925 թուականին, արուեստի բաժնին 6 սրահներուն մէջ, ցուցադրուած էին հայ, ռուս եւ եւրոպացի վարպետներու 400 ստեղծագործութիւններ։

1935 թուականին, բաւական ընդլայնուած բաժինը դարձաւ ինքնուրոյն կերպարուեստի թանգարան։ 1947 թուականէն, ան վերանուած է՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ, իսկ՝ 1991 թուականէն կը կրէ՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահ անուանումը։ Պատկերասրահի հաւաքածոն, որ ստեղծուած է շատ ու շատ մարդոց ջանքերով, անձնուրաց ծառայութեան, մեր հայրենակիցներու նուիրվածութեան, օտարազգի բարեկամներու ջերմ վերաբերմունքի արդիւնքին մէջ, ներկայիս կընդգրկէ շուրջ 26.000 թանգարանային առարկայ, որ մաս մը կը ներկայացուի մշտական ցուցադրութեան 56 սրահներուն մէջ, ինչպէս նաեւ ժամանակաւոր ցուցահանդէսներու տեսքով։

                                     

2. Հայկական Մշակոյթը

Հայեր՝ Յակոբ Էքիզլեր Էքիզլեան, Մոսկուա, Ռուբէն Քաթանեան Մոսկուա, Վարուառա Քանանեան Մոսկուա, Գրիգոր Զամբախճեան Ռումինիա, Վարդան Բարաքեան Ռումինիա, Տիգրան Խանքելեքեան Ֆրանսա-ԱՄՆ, Վահան Վահանեան Թիֆլիս, Հայկ Աղաբեկեան Ֆրանսա, Ռաֆայէլ Խերումեան Ֆրանսա, Աբրահամ Ջինջեան Ֆրանսա, Աղասի եւ Ազգանուշ Դարբինեաններ Ֆրանսա եւ շատ ուրիշներ, որոնք առանձին աշխատանքներով եւ կամ ամբողջական հաւաքածոներով հարստացուցած են սրահը։

Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ցուցադրութեան զգալի մասը՝ կը ներկայացնէ հայ արուեստը, որ կընդգրկէ՝ հին եւ միջնադարեան արուեստի ուրարտական որմնանկարներու, Գառնի տաճարին կից բաղնիքի յատակի խճանկարի եւ միջնադարեան որմնանկարներու ու մանրանկարչութեան բարձրարուեստ վաւերագրական կրկնօրինակներ, 17-19-րդ դարերու՝ եկեղեցական գեղանկարչութիւն, ձեռագիր մատյաններու արծաթէ պահպանակ կազմեր, խաչեր եւ այլն։

Ցուցադրութիւնը կը շարունակուի հայ գեղանկարչութեան դասական եւ 20-րդ դարու՝ մեծանուն վարպետներու աշխատանքներու ներկայացութեամբ։

                                     

3. Ռուսական Մշակոյթ

Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ, նշանակաւոր է ռուս արուեստի հաւաքածոն։ Հոս կը գտնուին՝ 16-17-րդ դարերու սրբապատկերներ եւ 18-20-րդ դարերու նշանաւոր արուեստագետներու աշխատանքներ։

                                     

4. Այլ Մշակոյթներ

Արտասահմանային արուեստի սրահներուն մէջ, ցուցադրութիունը սկսած է հին աշխարհի Եգիպտոսի եւ Յունաստանի մշակոյթէն։ Այստեղ ներկայացուած են 14-20-րդ դարերու՝ իտալական, հոլլանտական, ֆլամանտական, ֆրանսական դպրոցներու յայտնի արուեստագետներու ստեղծագործութիւնները։ Արեւելքի արուեստը ներկայացուած է իրանական, չինական, ճաբոնական կիրառական արուեստի բարձրարուեստ նմուշներով, հայ նկարիչ՝ Սարգիս Խաչատրեանի կողմէն առնուած հնդկական միջնարդարեան որմնանկարներու բարձրարժէք նշաններով եւ 19-րդ դարու՝ իրանական գեղանկարչական աշխատանքներով։

Հայաստանի ազգային պատկերասրահը իր հաւաքածոներու առանձին գործերով, կը մասնակցի միջազգային ցուցահանդէսներու, կը կազմակերպէ հայ արուեստի պատկերահանդէսներ աշխարհի տարբեր երկրներուն մէջ՝ մեծապէս նպաստելով ազգային կերպարուեստի ճանաչման։ Իր դահլիճներուն մէջ կընդունի միջազգային ցուցահանդէսներ։ Իւրաքանչիւր տարի, այստեղ կը մեկնարկուի "Ազգային Պատկերասրահ" միջազգային երաժշտական փառատօնը։

Պատկերասրահը աշխուժօրէն կը մասնակցի՝ "Թանգարաններու Գիշեր" եւ "Եւրոպական ժառանգութիւն" ակցիաներուն, որոնց շրջանակներուն մէջ, անցկացուող բազմաբովանդակ եւ նպատակային միջոցառումները՝ պատկերասրահ կը բերեն հազարաւոր այցելուներ։ Պատկերասրահին մէջ, կը գործեն գիտական բաժիններ, հաշուառման եւ պահպանութեան բաժին, վերականգնման և կոնսերուացման արուեստանոց, ցուցահանդէսային, հրատարակչական, յուշաձեռագրային բաժիններ, գրադարան, յուշանուերներու եւ գիրքերու վաճառասրահ, սրճարան։ կը գործեն նաեւ՝ պատկերասրահի համացանց կայքը։

Հայաստանի ազգային պատկերասրահը մասնաճիւղեր ունի Երեւանի մէջԱ. Սարգիսեանի տուն-թանգարան, Ջոտտոյի Գ. Գրիգորեան արուեստանոց-թանգարան), Էջմիածնի մէջ՝ Էջմիածնի պատկերասրահ, Մ. Աբեղեանի թանգարան, Հրազդանի մէջ՝ Հրազդանի Պատկերասրահ, Ջերմուկի մէջ՝ Ջերմուկի Պատկերարսահ, Սիսի մէջ՝ Սիսի պատկերասրահ, Զաքար Խաչատրեանի եւ Արտաշէս Յովսէփեանի տուն-թանգարան, Ալավերդիոյ մէջ՝ Ալաւերդու պատկերասրահ, Եղեգնաձորի մէջ՝ Եղեգնաձորի պատկերերասրահ, Գաւառի մէջ Ակադեմկոս Յ. Բունիաթեանի անուան Գաւառի պատկերարսահ, Մարտունի մէջ՝Մարտունի պատկերասրահ եւ Ջաջուռի մէջ՝ Մ. Աւուետիսեանի թանգարան։

Տարբեր տարիներուն, պատկերասրահը կը ղեկավարեն Ռուբէն Դրամբեանը 1925-1951, Ռուբէն Պարսամեանը 1952-1962, Արմէն Չիլինգարեանը 1962-1967, Էտուարտ Իսաբեկեանը 1967-1986, Ալեքսանտր Տեր-Գաբրիէլեանը 1986-1990, Շահէն Խաչատուրեանը 1991-2002, Փարաւոն Միրզոեանը 2002-2015։



                                     

5. Պատմութիւն

Պատկերասրահը սկզբը եղած է պետական թանգարանի գեղարուեստական բաժին։

1921 թուականին, Պատկերասրահի կազմակերպումը յանձնուած է Դոնի Ռոստովից ժամանած Մարտիրոս Սարեանին։ Հաւաքածոյի հիմքը կը կազմեն՝ հայ նկարիչներու առաջին երեւանեան ցուցահանդէսի գործերը։ Այնուհետեւ, Մոսկուայէն ստացուած է Լազարեան Ճեմարանին մէջ՝ պահուող նկարներու խոշոր հաւաքածոն։

1925 թուականին, Լենինգրատէն հրաւորուած է արուեստաբան՝ Ռուբէն Դրամբեանը։ Անոր աւելի քան քառորդդարեայ գործունէութեան օրով ձեւաւորուած է Պատկերասրահի դէմքը։

1935 թուականին, գեղարուեստական բաժինը վերածուած է կերպարուեստի թանգարանի։ 1947 թուականին, ան կոչուած է՝ "Հայաստանի Պետական Պատկերասրահ", իսկ 1991 թուականին՝ վերանուանուած է՝ "Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ" ։

Պատկերասրահի հաւաքածոն՝ պարբերաբար կը համալրուի գնումներու միջոցով։ 1930-ական թուականներուն, պեղումներէն գտնուած ուրարտական արուեստի գործերու փոխարէն պատկերասրահը շարք մը արժէքաւոր գործեր կը ստանայ Էրմիտաժէն։ Հաւաքածուի համալրման գործին մէջ, մեծ դեր խաղացած են նուիրատուութիւնները։

                                     

5.1. Պատմութիւն Հին Եգիպտոս

Հին Եգիպտոսի շրջանէն պատկերասրահին մէջ, ներկայացուած են բազմաթիւ դիմակներ, փոքրիկ արձաններ։ Յատկապէս հետաքրքրական են դիմակները՝ լայն բացուած աչքերով, որոնք կը խորհրդանշեն հոգու դռները։ Ներկայացուած են նաեւ՝ աստուածներու արձաններիուօրինակներ, սարկովագի մասունքներ եւ այլն։

                                     
  • եւ այլն Պատմա - Ժողովրդագրական թանգարան Եկեղեցական թանգարան Քաղաքային Պատկերասրահ Կորնթոսի Նեղուցը, Կորնթոսի Ջրանցքը, ծովափները եւ Կորնթոսի բոլոր շրջակայքը
  • Հայաստանի փայտարուեստի թանգարան, հիմնադրուած է 1977 - ին փայտարդիւնաբերութեան նախարար Ալպերթ Ստեփանեանի նախաձեռնութեամբ, ԽՍՀՄ գեղարուեստի ակադեմիայի իսկական
  • Նորիկյան Գրիգոր Սիրահարներ - Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ www.gallery.am արտագրուած է 2020 - 03 - 31 Յիշողութեան Եւ Անմոռացութեան
  • գործիչ, ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար 1974 1988 ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ 1999 Հայաստանի Ազգային հերոս 1999, յետմահու Տեմիրճեան ծնած է Երեւան, 17
  • Ասիոյ մէջ, թուրքերու հաստատուելէն ետք, հայերը Արեւմտեան Հայաստանի տարածքին մէջ կազմակերած են ազգային կեանքը, տնօրինել իրենց սեփական եւ հասարակական ունեցուածքը
  • կանանց հիմնախնդիրները համակարգող խորհուրդի անդամ 1999 - 2003 - Հայաստանի հանրապետութեան ազգային ժողովի արտաքին յարաբերութիւններու մշտական յանձնաժողովի անդամ
  • հրապարակախօսական ժողովածուներու: Խորհրդածութիւններ Հայաստանի Գրողներու Ե. Համագումարի Սեմին Պէյրութ 1969 Հայաստանի Գրողներու Զ. Համագումարը Պէյրութ 1971
  • գրադարաններէն, Կոտայքի մէջ կը գործեն նաեւ թանգարաններ եւ մէկ պատկերասրահ որոնք կը գտնուին Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարութեան ենթակայութեան տակ:

Users also searched:

հայաստանի ազգային պատկերասրահ, հայաստանի ազգային պատկերասրահի տնօրեն, պատկերասրահներ, ցուցահանդես,

...
...
...