Back

ⓘ Տարօն




                                               

Տարօն (անձնանուն)

Տարօն, հայկական արական նորայայտ անուն։ Հաւանաբար, կը սերէ Մեծ Հայքի Տաւրուբերան նահանգի Տարօն գաւառի անունէն: Հայաստանի աշխարհագրական անուններով կան նաեւ այլ անձնանուններ՝ Մասիս, Սեւան, Սասուն, Արարատ, Արաքս եւ այլն: Տարօն տեղանունը որպէս գրական մականուն գործածած է հայ խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր Սողոմոն Տարօնցին իսկական ազգանունը՝ Մովսէսեան, 1905-71 Լատինագիր ձեւը՝ DARON

                                               

System of a Down

System of a Down, ալտերնատիվ, հայ-ամերիկեան մետալ խումբ, որ ստեղծուած է 1994 թ ին Լոս Անճելըսի մէջ, ։ խումբը կը ներկայացնեն Սերժ Թանքեանը, Ճոն Տոլմաեանը, Տարօն Մալաքյանը եւ Շավօ Օտաճեանը ։

                                               

Մարաթուկ Վանք

Մարաթուկ վանքը կոչուած է նաեւ Սուրբ Աստուածածին վանք կամ Մարութավանք, որ սիրուած ուխտավայր մըն էր սասունցիներուն կողմէ: Վանքը ունէր ոչ մեծ ու միանաւ եկեղեցի մը, որ շրջապատուած էր ուղղանկիւն յատակագիծով եւ անմշակ քարերով կազմուած պարիսպով: "Սասնայ Ծռեր" դիւցազնավէպին համաձայն Մարութավանքը կառուցած են Սանասարն ու Պաղտասարը, վերակառուցած է զայն Դաւիթը, հոն հաստատելով վանական միաբանութիւն եւ վանքը պաշտպանած՝ օտար ոտնձգութիւններէն: Մարութավանքը դարձած է Սասնայ դիւցազուններուն սրբատեղին, որուն զօրութեան ապաւինած են իրենց ողջ կեանքի ընթացքին: 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբը վանքը ամայի եւ աւեր ...

                                               

Յովհան Օձնեցիի Վանք

Վանքի եկեղեցին քանդուած է, բայց շուտով անոր փոխարէն կառուցուած է մատուռ մը: Աւանդութեան համաձայն, 728-ին Օձնեցի հայրապետը ժողով գումարած է վանքին մէջ: Վանքը ունէր լայնածաւալ գերեզմանոց մը, ուրկէ 1204 թուականը կրող արձանագրութիւն մը գտնուած է:

                                               

Աստղիկ

Աստղիկ, հայկական դիցաբանութեան մէջ՝ ջուրի, սիրոյ ու գեղեցկութեան աստուածուհին է։ Ըստ աւանդութեան՝ Աստղիկ դիցուհին ամէն գիշեր կը լոգնար Մշոյ դաշտէն հոսող Արածանի գետին մէջ։ Սիրահարուած երիտասարդները կը հաւաքուէին մօտակայ բարձունքին վրայ, որպէսզի տեսնէին աստուածուհին։ Սակայն Աստղիկն աննկատ մնալու համար դաշտը կը պատէր մշուշով, որուն պատճառով ալ երկիրը կոչուած է Մուշ, դաշտը՝ Մշոյ դաշտ։ Աստղիկը, ըստ աւանդութեան, Նոյի դուստրն է, Վահագն աստուծոյ սիրելին։ Անոր անուանած են նաեւ Ոսկեծղի, Ոսկեբազուկ, Վարդամատն։ Աստղիկի գլխաւոր մեհեանը Տարօն գաւառի Աշտիշատ աւանին մէջ էր։ Այն կոչուած է նաեւ "Վահագնի սե ...

                                               

Հայկական Կամուրջ (Ամսթերտամ)

Ամսթերտամի Հայկական կամուրջ, Ամսթերտամի 1700 կամուրջներէն 293 համարանիշը կրող կամուրջ, որ մայիս 15 2014 թուականին կոչուած է Հայկական կամուրջ:

                                               

Սուրիոյ Հայկական Մամուլ

Լոյս տեսած են աւելի քան 120 թերթեր, որուն մեծաւ մասամբ հրատարակուած են Հալէպ: Իբրեւ պարբերաթերթ լոյս տեսած է 1978-էն: 1989-991, վերածուած է երկամսեայի խմբագիր՝ Խաչիկ Շահինեան, ապա դարձած է երկշաբաթաթերթ եւ վերանուանուած է "Գանձասար" խմբագիր՝ Խաչիկ Շահինեան, իսկ 1993- Ապրիլին վերածուած է շաբաթաթերթի եւ անխափան կը շարունակէ լոյս տեսնել՝ հանդիսանալով Սուրիոյ միակ հայ թերթը, շաբաթաթերթին հերթաբար խմբագիրներ եղած են Խաժակ Մկրտիչեան, Մարի Մերտխանեան, Խաչիկ Շահինեան, այժմու խմբագիր՝ Զարմիկ Չիլաբոշեան-Պօղիկեան) 2003 հոկտեմբերին "Գանձասար" Բերիոյ թեմի կայքէջքին մէջ ունեցաւ յատուկ բաժին, ապա յատուկ ...

                                               

Մատին Առաքելոց Վանքը

Մատին Առաքելոց կամ Մատնէվանք կամ Ս. Պետրոս վանքը, Սասունի Գոմք եւ Մջգեղ գիւղերու մօտ Մարաթուկ լերան ստորոտը կոնաձեւ բլուրի մը քարուտ կողքին շինուած է Ս. Պետրոսի վանքը, կոչուած նաեւ Ճկութի Ս. Պետրոսի կամ Մատին առաքելոյ վանք։ Սիմէոն դպ. Լեհացին կը գրէ՝ "Մին՝ Մատնէվանք, ուր կայ Պետրոս առաքելոյն մատն եւ այլ բազում նշխարք, զոր եբեր Սասնցի տանուտէօրն ի Հռոմայ եւ շինեաց ի վերայ եկեղեցին եւ կոչեաց մատնէվանք" ։ Մինչ տարածուած ուրիշ աւանդութեան մը համաձայն Պետրոս առաքեալը Գոմք գիւղի մեղաւոր գիւղապետին երեւնալով իր ճկոյթը կու տայ պատուիրելով Սասունի մէջ վանք մը շինել եւ զայն հոն դնել։ Տաճարը վաղեմի շ ...

                                               

Յունաբան Դպրոց

Յունաբան Դպրոցը, հայ մատենագրութեան մէջ գրական եւ իմաստասիրական շատ ուշագրաւ շարժում մըն է Յունաբան Դպրոցը ․ Ե դարու հայ մատենագիրները գլխաւորաբար զբաղեցան քրիստոնէական գրականութեան նուիրուած թարգմանութիւններով եւ հեղինակութիւններով ․հետզհետէ հայ մատենագիրները զարգացան, հայ եկեղեցականութիւնը տիրապետեց քրիստոնէական գրականութեան ․․ անոնց մտքի հորիզոնները ընդարձակուեցաւ եւ պահանջ զգացուեցաւ քրիստոնէական կրօնական պարզ գիտելիքներէն անդին անցնելով ծանօթանալ եւ տեղեկանալ քրիստոնէական եւ հեթանոսական իմաստասիրութեան եւ բարձրագոյն գիտութեանց ․ եւ այսպիսի պահանջքի մը գոհացում տալու համար յառաջ եկաւ Յ ...

                                               

Սուրէն Նազարեան

Սուրէն Նազարեան, Սուրիահայ վաստակաւոր գործիչ, գրող, մանկավարժ-դաստիարակ, հաւատաւոր Հ.Մ.Ը.Մ ական, նուիրեալ Համազգայնական:

                                               

Կարսի Թագաւորութիւն

Կարսի կամ Վանանդի թագաւորութիւն, միջնադարեան աւատատիրական պետութիւն Հայկական լեռնաշխարհին մէջ 963-1065 թուականներուն: Հիմնադրած է հայոց արքայ Աշոտ Գ. Ողորմածի եղբայր Մուշեղ Ա-ը 963 թուականին: Երկիրը կառավարած է Կարսի Բագրատունիներու տոհմը: Տարածքը կազմած է առաւելագոյնը 10 000 քառ. քմ՝ Ապաս Ա.ի օրերուն: Բագրատունեաց Հայաստանի ենթակայ թագաւորութիւններէն ու իշխանութիւններէն Տարօն, Տայք ժամանակագրութեամբ երկրորդն էր: Պետութեան մայրաքաղաքն էր Կարսը: Երբ 961 թուականին Աշոտ Ողորմածը Հայաստանի մայրաքաղաքը կը տեղափոխէ նորակառոյց Անի, Կարսը կը շարունակէր մնալ հայոց մշակութային, քաղաքական ու տնտեսակա ...

Տարօն
                                     

ⓘ Տարօն

Ք.Ա. IX-VI դդ. Տարօնը եղած է Հայկական լեռնաշխարհի կազմաւորուած առաջին միասնական պետութեան՝ Ուրարտուի կարեւոր գաւառներէն մէկը, առաջնակարգ դեր խաղցած է անոր տնտեսական, քաղաքական եւ յատկապէս կրօնամշակութային կեանքին մէջ։ Կրօնական աւանդոյթի ուժով, 301–ին քրիստոնէութիւնը պետական կրօն ճանչցած հայ ժողովուրդը մկրտուած է Տարօնի հնամենի սրբատեղիներու մէջ։ Տրդատ Գ. թագաւորի զօրքերը՝ մարտերու ընթացքին, տեւական ընկճած են Տարօնի ընդդիմադիր ուժերը, կործանած հեթանոսական սրբարանները եւ անոնց տեղը հիմնած եկեղեցիներ։ Արքունի հրովարտակով Վահունի քրմապետական տան տիրոյթները տրուած են Գրիգոր Լուսաւորիչի հայրապետ տոհմին, իսկ Սլկունեաց տիրութիւնները՝ Մամիկոնեաններու տոհմի սպարապետական ճիւղին։

V-VI դդ. Տարօնը եղած է Սասանեան Պարսկաստանի դէմ հայ ազատագրական շարժման հզօր կեդրոն։ Այդ պայքարի ընթացքին Մամիկոնեան իշխանները յաճախ սատարած են Բիւզանդական կայսրութեան, եւ Տարօնը եղած է արիւնալի պատերազմաբեմ։ VI-VIII դդ. Մամիկոնեանները Տարօնին միացուցած են մերձակայ Խոյթը, Սասունը եւ այլ գաւառներ։

Հայաստանի 591–ի բաժանմամբ Տարօնը անցած է բիւզանդական գերիշխանութեան ներքոյ։ 639-էն վերամիաւորուած է արաբական արշաւանքներու հետեւանքով՝ երբ Հայաստանիի մէջ անկախութիւնը վերականգնուած է։ 774-775–ին արաբական զօրաբանակներու դէմ ազատագրական մարտերուն ծանր պարտութիւն կրելէ ետք, ուժասպառ Մամիկոնեանները Տարօնէն գաղթած են Բիւզանդիա, մասամբ՝ Տայք։ Տարօնը այնուհետեւ անցած է արաբական խալիֆայութեան հետ ճկուն դիւանագիտութիւն վարող Բագրատունիներուն։ XIII-XVI դդ. Տարօնը ինկած է թաթար–մոնկոլական եւ թուրքմենական հրոսակ ցեղերու տիրապետութեան ներքոյ։ 1535–ին եւ 1639–ին կնքուած թուրք–պարսկական պայմանագիրներով Տարօնը բռնատիրած է Օսմանեան սուլթանութիւնը։

                                     
  • սասունցիներուն ամէնէն սիրած ուխտավայրն ու հաւաքատեղին Դկտ. Հ. Համազասպ Ոսկեան, Տարօն - Տուրուբերանի Վանքերը, Վիեննա, Մխիթարեան Տպարան, 1953, էջ 9 - 10
  • Ղեւոնդ Քհնյ. Խորոզեան Տ. Խորէն Քհնյ. Աճէմեան Տ. Յուսիկ Քհնյ. Այանեան Տ. Տարօն Քհնյ. Ստեփանեան Տ. Վարդան Քհնյ. Առաքելեան Տ. Վրթանէս Քհնյ. Թոնդեան Տ. Նշան
  • թոռնուհին Մարիտ Գրեւը, փոխուարչապետ Արմէն Գէորգեանը, Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանը, Հայաստանի հաւատարմագրուած դեսպաններ եւ քաղաքացիներ Քանդակագործը
  • վերանորոգուած, թէեւ շատ վնասներու ենթարկուած յետագային Դկտ. Հ. Համազասպ Ոսկեան, Տարօն - Տուրուբերանի Վանքերը, Վիեննա, Մխիթարեան Տպարան, 1953, էջ 260 - 261
  • Շաւօ Օտաճեանը ուսանած է այն նոյն դպրոցը, որտէղ ուսանած են Սերժ Թանքեանը եւ Տարօն Մալաքեանը, սակայն տարիքային տարբերութեան պատճառով դպրոցին մէջ իրար հետ ծանոթանալ
  • միջնադարեան հայկական վանքային համալիր պատմական Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարօն գաւառին մէջ ներկայիս Թուրքիոյ Մշոյ գաւառի տարածքին, Մուշ քաղաքէն 5 քմ դէպի
  • յատկապէս կ առանձնանան Էմիլ Կազազը, Ռուբէն Աբովեանը, Սարգիս Համալբաշեանը, Տարօն Մուրադեանը, Գէորգ Եղիազարեանը եւ Արմէն Գէորգեան Արամէն Հայաստանի առաջին
  • կը շարունակէ առեւտրական բնագաւառէն ներս 90 - ականներու սկիզբը կը հանդիպի Տարօն Մալաքեանին, որուն հետ ալ կ որոշեն նոր ռոք խումբ մը ստեղծել Սերժն ունի իր
                                               

Յաշտից Եւ Ս. Սահակի Վանքերը

Յաշտից Եւ Ս. Սահակի Վանքերը, Յաշտից վանքը կամ տեղիքը Աշտիշատի մէջ է։ Անոր եկեղեցին Հայաստանի անդրանիկ եկեղեցին կը համարուի։ Կ՛ենթադրուի, որ Յաշտից վանքի կործանումէն ետք շինուած է Ս. Սահակի վանքը եւ անունը առած է այն պարագայէն, որ հոն թաղուած է Ս. Սահակ։ Հեռու է Մատնէվանքէն կէս ժամ եւ Ս. Կարապետէն վեց ժամ, Դերիկիկ մօտ։ Լէնկթիմուր անոր եկեղեցին քանդել կը հրամայէ։ Ս. Սահակի վանքը աւերակի կոյտ է, բայց վկայարանը վերանորոգուած, թէեւ շատ վնասներու ենթարկուած յետագային։

Users also searched:

ազգային ժողով, լեւոն մազմանյան, հրաչյա թաշչյան, ջեմմա հակոբյան,

...
...
...