Back

ⓘ Մահ




                                               

Մահ

Մահ, կենդանի օրգանիզմի կենսագործունէութեան դադարը, ինչպես նաեւ այն որակական վիճակը, որուն մէջ նախապէս կը գտնուէր կենդանի եղած մարմինը։ Մահուան առաւել յաճախակի պատճառներ հանդիսացող պատահարներէն ու իրադարձութիւններէն են հիւանդութիւնները, որսը, թերսնուցումը եւ ծանր վնասուածքներու հանգեցնող դժբախտ պատահարները։ Միաբջիջ օրգանիզմի գոյութեան շրջանի աւարտ կրնայ հանդիսանալ ինչպէս մահը, այնպես ալ անոր միտոտիկ բաշխումը։ Մահուան էութիւնը հազարամեակներ շարունակ հանդիսացած է կրօններու ուշադրութեան կեդրոն եւ փիլիսոփայական պրպտումներու առարկայ, իսկ յետմահու գոյութեան եւ վերածնունդի զանազան վարկածները՝ կրօն ...

                                               

Սեւ Մահ

Սեւ մահ, մարդկութեան պատմութեան մէջ արձանագրուած ժանտախտը, որ եղած է ամէնէն մահաբերներէն: Համաճարակը սկսած է Կեդրոնական Ասիայէն եւ Մետաքսի ճանապարհով 1343-ին հասած է Խրիմ: Խրիմէն, նաւերու վրայ գտնուող սեւ առնէտներու եւ ոջիլներու միջոցով տարածուած է Սեւ ծովու մերձակայքը եւ Եւրոպայի խորերը: Համաճարակին առաջքը առնելու համար վարակուածներուն երակները կտրած կամ թրջոցներով զանոնք ծածկած են` այդպէսով աւելի եւս տարածելով վարակը եւ վնասելով թոքերը: Համաճարակը արագօրէն տարածուած է այն վայրերուն մէջ, ուր մարդիկ հաւաքուած են փրկուելու յոյսով: Մինչեւ 1353 տեւած համաճարակին զոհ գնացած են 75-էն մինչեւ 200 ...

                                               

1 Յունուար

1963, Համբիկ Սասունեան, ծնած է Պէյրութ 1886, Գարեգին Նժդեհ Տէր Յարութիւնեան, հայ պետական, ռազմական եւ դաշնակցական գործիչ, քաղաքագէտ-իմաստասէր մահ.՝ 1955։ 1826, Յակոբ Ալխազեան, հայ զինուորական մահ․ 1896։

                                               

1 Յուլիս

Արամ Ա. Կաթողիկոսի Օծումը տեղի ունեցած է 1 Յուլիս 1995-ին, մասնակցութեամբ, պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով, Հայ եկեղեցւոյ Նուիրապետական բոլոր Աթոռներու Գահակալներուն։

                                               

16 Փետրուար

1848, Սիմոն Գըլճեան, հայ բժիշկ մահ.՝ 1922։ 1959, Արթուր Մկրտիչեան, Արցախի քաղաքական եւ պետական գործիչ, ԼՂՀ Գերագոյն խորհուրդի առաջին նախագահ, ազգագրագէտ մահ.՝ 1992։ 1935, Հենրիկ Ալավերդեան մահ.՝ 1989, խորհրդային հայ դերասան, օփերային երգիչ, պաս, ՀԽՍՀ ժողովրդական արուեստագէտ 1984 մահ.՝ 1989։

                                               

4 Յուլիս

1930, Մհեր Մուշեղ Մկրտչեան, նշանաւոր հայ դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արուեստագէտ, շարժանկարի եւ թատրոնի մեծ կատակերգու մահ.՝ 1993։ 1825, Գրիգոր Աղաթօն, հանրային գործիչ, ազգային երեսփոխան, "Հայոց Բարեգործական Ընկերութեան" հիմնադիրներէն մին մահ.՝ 1867։ 1868, Բեկլար Ամիրջանեան, հայ երգիչ պարիթոն մահ.՝ 1937։

                                               

4 Փետրուար

1878, Զապէլ Եսայեան, արձակագիր ու հանրային գործիչ մահ.՝ 1943։ 1887, Աննա Հետվիկ Պուլ, էսթոնացի միսիոնարուհի մահ.՝ 1981։ 1902, Սէթ Արսէնեան, հայ հոգեբան մահ.՝ անյայտ։ 1913, Ռոզա Փարքս, սեւամորթ ափրիկեւամերիկեան հասարակական գործիչ մահ.՝ 2005։ 1942, Ժերար Տէտէեան հայ բանասէր, պատմաբան։

                                               

5 Մայիս

1941, Արմէն Հախնազարեան, ճարտարապետութեան դոկտոր, Հայկական ճարտարապետութիւնը ուսումնասիրող հիմնադրամի հիմնադիր մահ.՝ 2009։ 1898, Թորոս Ազատեան, բանասէր, խմբագիր, բանաստեղծ մահ․՝ 1955։ 1898, Արտաշէս Արզումանեան, հայ խորհրդային դերասան։ Ատրպէյճանական ԽՍՀ 1954 եւ ՀԽՍՀ 1971 ժողովրդական արտիստ։1941 թուականէն ԽՄԿԿ-ի անդամ մահ.՝ 1985։

                                               

17 Ապրիլ

1885, Բարսեղ Կանաչեան, տաղանդաշատ խմբավար, յօրինող եւ երաժշտական-հասարակական գործիչ մահ․՝ 1945։ 1932, Կարէն Տեմիրճեան, հայ քաղաքական եւ պետական գործիչ, ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար 1974–1988, ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ 1999, Հայաստանի Ազգային հերոս 1999, յետմահու մահ․՝ 1999։

                                               

6 Փետրուար

2003, Լեւոն Հախվերդեան, գրականագէտ, թատերագէտ, եւ թարգմանիչ մահ․ 1924։ 1995, Ռաֆայէլ Աւետիսի Իշխանեան, լեզուաբան, գրականագէտ, մատենագէտ, Բանասիրական գիտութիւններու տոքթոր 1973, մասնագէտ 1978, Հայաստանի գերագոյն խորհուրդի պատգամաւոր ծն.՝ 1922։ 1988, Բենիամին Նուրիկեան, ամերիկահայ արձակագիր ծն․ 1894։ 1994, Օրորա Արշալոյս Մարտիկանեան, ամերիկահայ գրագէտ, դերասանուհի եւ Հայկական Ցեղասպանութենէ վերապրող մահ.՝ 1901։

                                               

13 Մարտ

1897, Եղիշէ Չարենց, 20-րդ դարու հանճարեղ բանաստեղծ մահ.՝ 1937։ 1854, Ստեփան Չորլեան, հայ դեղագործ մահ․՝ 1921։ 1900, Եորղոս Սեֆերիս, Նոպել Գրականութեան Մրցանակի դափնեկիր յոյն բանաստեղծ եւ դիւանագէտ։

                                               

Դիակ

Ինքնալուծութիւնը քայքայման աառաջին աստիճանն է, որու առաւել տարածուած անուանումը` ինքնամարսումն է։ Այս փուլի ընթացքին մարմնի բջիջները կը ոչնչանան սեփական մարսողական բնախմորներու enzymes ազդեցութեամբ։ Ատոր արդիւնքով կառաջանայ հեղուկ մը, որ կը կուտակուի մաշկի շերտերուն միջեւ, անոր պատճառով մաշկը կը սկսի առանձնանալ։ Այս փուլի ժամանակ շրջապատի ճանճերը կրնան ձուադրել մարմնի անցքերուն մէջ` աչքերուն, քթանցքներուն, բերանին, ականջներուն, բաց վէրքերուն մէջ եւ այլն։ Առաջացած թրթուրները կը սկսին սնիլ մարմնով։ Քայքայման երկրորդ աստիճանը մարմնի փքուիլն է։ Աղիքներու մանրէյաբոյսերը bacteria կը սկսին քայքայ ...

                                               

Մահուան Արգելք

Անցեալին կ՛ըլլար միայն քաղաքական կամ կրօնական նկատառումներով, որպէսզի չապականուի սրբազան վայրը։ Յոյներու մօտ Ն.Ք. 5-րդ դարուն մահուան համար արգնլուած վայր էր Տելոս սուրբ կղզին։ Յաճախ կը նշուի, որ Մեծ Բրիտանիոյ մէջ կարելի չէ մահուամբ պղծել խորհրդարանական Վեստմինստէրեան պալատը, իսկ ան, որ պատահաբար այդտեղ կը մահանայ, կրնայ ի նշան մաքրման թաղուիլ թագաւորի հաշուին։

                                     

ⓘ Մահ

  • թղթակից անդամ 1998 մահ 2005 1483, Մարին Լութեր, գերմանացի աստուածաբան, վանական եւ եկեղեցիի բարեփոխիչ Ան հիմնադրած է Բողոքականութիւնը մահ 1546
  • ნუცუბიძე Մահ 1969, Թպիլիսի վրացի փիլիսոփայ, գրականագէտ Հայ օփերայի երգիչներ, ամուսիններ 1924, Գոհար Գասպարեան օրիորդական Խաչատրեան, Մահ 2007, Երեւան
  • պետական աշխատող, ՀՀ պետական գործիչ մահ 2014 1905, Էտուարտ Ութուճեան, Ֆրանսահայ քաղաքաշինարար, ճարտարապետ մահ 1975 Թոքատապ դէմ պայքարի համաշխարհային
  • բանաստեղծ, քնարերգակ եւ հասարակական - քաղաքական գործիչ մահ 1920 1856, Յարութիւն Շամշինեան, հայ նկարիչ մահ 1914 1854, Զուրապ Նազար Անթոնով, վրացի թատերագիր
  • ԽՍՀՄ Գրողներու Միութեան անդամ մահ 1980 1944, Կենատի Իշխան Մելքոնեան, հայ բեմադրիչ, սենարիստ, ֆիլմի նկարիչ, դերասան մահ 2002 1996, Վիքթոր Համբարձումեան
  • Հ. Վարդան Վ. Հացունի, ի ծնէ Վարդան Սոմունճեան, հայ բանասէր, ազգագրագէտ մահ 1944 1937, Կալիա Նովենց, թատրոնի եւ շարժանկարի հայ դերասանուհի, Հայաստանի
  • որպէս համաշխարհային դասական մահ 1978 1917, Քըրք Քըրքորեան, ամերիկահայ գործարար, Թրասինտա Քորփորեյշնի գործադիր տնօրէն մահ 2015 2000, Հաֆէզ Ալ - Ասատ
  • երաժիշտ, դերասան մահ 1998 1934, Թորոս Ռասթկելենեան Ծն.Հալէպ, Սուրիա սփիւռքահայ քանդակագործ 1886, Գրիգոր Դաւիթեան, բժիշկ Մահ 1924 1799, Ճորճ
  • Նահանգներ Տե ս նաեւ Ստորոգութիւն: 17 Հոկտեմբերի ծնածներ 1830 Մատթէոս Մամուրեան Մահ 1901, Զմիւռնիա արեւմտահայ հրապարակագիր 1883 Ալեքսանտր Նիլ անգլերէն Alexander
  • նահանջ տարիներուն 228 - րդ օրն է 1870, Սարգիս Սիւնգիւճեան, հայ բժիշկ մահ 1915 1915, Շաւարշ Քրիսեան, մարզիկ, գրագէտ, հանրային գործիչ, դաստիարակ

Users also searched:

...
...
...